Dozór elektroniczny – dla kogo i kiedy?

Jako adwokat wiele razy pomagałam swoim klientom w uzyskaniu zgody na odbywanie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego.

Dzisiejszy wpis ma na celu przybliżenie tej tematyki oraz wskazanie, w jakich sytuacjach skazany może wnioskować o SDE.

Dozór elektroniczny, jako system odbywania kary pozbawienia wolności, funkcjonuje w polskim porządku prawnym już od dłuższego czasu i polega na tym, że skazany może odbywać karę poza zakładem karnym, w miejscu stałego zamieszkania. Jest to szczególnie atrakcyjna forma odbywania kary, bowiem umożliwia ona, w szerokim stopniu, zwyczajne codzienne funkcjonowanie, w tym wykonywanie pracy, kontynuowanie kształcenia, utrzymywanie kontaktów z rodziną. Zdaje się jednak, że wielu skazanych wciąż zapomina o takiej możliwości.

Warunki udzielenia zezwolenia na SDE

system dozoru elektronicznego - infografika
Kwestie odbywania kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego reguluje kodeks karny wykonawczy. Zgodnie z przepisami, sąd penitencjarny może udzielić zezwolenia na odbywanie kary w systemie dozoru elektronicznego, jeśli spełniony jest szereg przesłanek.

Wymiar kary

Kara orzeczona w wyroku wobec skazanego nie może przekraczać roku i 6 miesięcy oraz nie zachodzą przesłanki multirecydywy.

SDE będzie wystarczające do osiągnięcia celów kary

Jest to przesłanka ocenna. Wykonanie kary w takim systemie ma na celu zapewnienie zarówno prewencji indywidualnej, jak i kształtowanie świadomości prawnej ogółu społeczeństwa. W tym kontekście trudno sobie wyobrazić, aby sąd zezwolił na SDE np. wobec sprawcy przemocy domowej, który karę odbywałby w miejscu zamieszkania pokrzywdzonego.

Miejsce stałego pobytu

SDE można orzec wyłącznie wobec osoby posiadającej miejsce stałego pobytu. Bez znaczenia jest tytuł prawny- skazany może odbywać karę w lokalu, do którego przysługuje mu prawo własności, jak również zajmowanym na podstawie umowy najmu. Przesłanka ta nie jest spełniona w sytuacji, w której skazany zajmuje lokal bez tytułu prawnego.

Zgoda pełnoletnich domowników

Osoby pełnoletnie, zajmujące lokal razem ze skazanym, muszą wyrazić na to zgodę, bowiem SDE wiąże się z udostępnieniem lokalu podmiotowi dozorującemu celem przeprowadzenia czynności kontrolnych. Możliwe jest jednak udzielenie przez sąd zezwolenia na SDE nawet bez takiej zgody, jeśli taka forma odbywania kary pozbawienia wolności nie wiąże się z nadmiernymi trudnościami dla domowników, a ich prywatność będzie naruszona jedynie w nieznacznym stopniu.

Warunki techniczne

Wymieniona przesłanka jest niezależna od skazanego. Kodeks karny wykonawczy wskazuje tu w szczególności na liczbę oraz zasięg dostępnych nadajników i rejestratorów oraz możliwości organizacyjne ich obsługi (art. 43h par. 1 k.k.w.).

Kiedy można starać się o SDE?

Skazany lub jego obrońca (a także prokurator, sądowy kurator zawodowy lub dyrektor zakładu karnego) mogą złożyć wniosek o SDE już po uprawomocnieniu się wyroku skazującego, a jeszcze przed rozpoczęciem wykonywania kary. Rozpoczęcie odbywania kary w zakładzie karnym nie stoi jednak na przeszkodzie, aby stosowny wniosek złożyć w późniejszym okresie. Wówczas wniosek dotyczy pozostałej do odbycia części kary, a udzielając zezwolenia sąd bada dotychczasową postawę i zachowanie skazanego, prezentowane w czasie odbywania kary w zakładzie karnym.

Jakie czynności może podejmować skazany w ramach SDE?

Na wstępie wspomniałam, że w ramach SDE skazany ma szerokie możliwości codziennego funkcjonowania. Rzecz jasna, nie ma pełnej swobody takiej, jak osoby nieskazane, jednak w dalszym ciągu może świadczyć pracę, podejmować i kontynuować kształcenie, leczyć się, korzystać z zajęć kulturalnych oraz sportowych, wykonywać praktyki religijne. W postanowieniu zezwalającym na odbywanie kary w SDE sąd penitencjarny określa przedziały czasu w ciągu doby, w których skazany ma prawo oddalić się z miejsca stałego pobytu, jednak łącznie w ciągu doby czas ten nie może przekroczyć 12 godzin.
Warto też dodać, że odbywając karę pozbawienia wolności w SDE, skazany może ubiegać się również o warunkowe przedterminowe zwolnienie.
Share on facebook
Facebook
Share on google
Google+
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn
Share on pinterest
Pinterest

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *